Wat is clicker training?

Oorspronkelijk artikel door Empowered Equines

Dit is een basis overzicht voor wanneer je begint met clicker training. De meeste concepten zullen in detail worden besproken in andere artikelen.

IMG_1601

Clicker training is, over het algemeen, beloningsgericht trainen. We markeren en belonen gewenst gedrag zodat het vaker voor gaat komen. We markeren het met een duidelijk geluid; het bridge signaal. Vaak wordt hiervoor een clicker gebruikt, maar het kan ook een woordje of tongklik zijn bijvoorbeeld. Of zelfs een gebaar (voor dove paarden)! Het unieke geluid is klassiek geconditioneerd en vertelt het paard dat de beloning er snel aan komt. Wanneer we dit markeringssignaal of bridge signaal gebruiken kunnen we heel precies bepaald gedrag aanmoedigen (bekrachtigen). Als we de bridge heel precies timen, kunnen we het gedrag shapen om groter of beter te maken zoals wij het graag zien. We kunnen ook gedragingen vangen dat al van nature bij de paarden voorkomen in hun dagelijks leven, naast het uitlokken van gedragingen door het gebruik van een target of letterlijk lokken.

Wanneer het gedrag is bekrachtigd en consistent blijft voorkomen zal het paard normaal gesproken het gedrag blijven aanbieden, en dit is een goeie kans om het op cue te zetten. Je kan een cue zo normaal, leuk of gek maken als je zelf wil. Verbaal, visueel, tactiel (een aanraking) of situationeel. Begin door de cue toe te voegen terwijl (of vlak ervoor, als je 100% zeker weet dat het gedrag gaat komen) het gedrag wordt aangeboden, totdat je echt het gevoel krijgt dat het paard het door heeft en de cue linkt met het gedrag. Begin dan te wisselen tussen twee verschillende cues (bijvoorbeeld een handtarget of achterwaarts) zodat het paard niet constant hetzelfde blijft aanbieden maar echt moet gaan opletten waar om gevraagd wordt. Het paard gaat leren het gedrag aan te bieden als je het vraagt, en niet aan te bieden als je het niet vraagt (stimulus control). Hierom is het ook belangrijk het paard als standaard gedrag te leren neutraal stil te staan en niks te doen (zoals je elk ander gedrag zou aanleren, dus met veel belonen), zodat ze hier ook aan wennen en hier zelfvertrouwen in krijgen. Anders raken ze gewend aan het idee dat ze altijd iets moeten doen of aanbieden voor een beloning. <Niks vragen> wordt ook een cue, namelijk voor het gedrag <niks doen> in plaats van <blijf maar gissen> (wat veel frustratie oplevert).

13147577_960215327431317_1874244052488574121_o

Je wilt dit gedrag dan zoveel mogelijk oefenen in zoveel mogelijk situaties, locaties en vanuit verschillende posities. (Van voren, achteren, zijkant, vanaf hun rug, binnen, buiten, thuis, vreemd terrein, verschillende terreinen/bakken/hoeken van de bak) zodat de cue niet per ongeluk situationeel blijft en het paard het gedrag linkt met een bepaald antecedent dat (toevallig) aanwezig was bij het aanleren.

Wanneer je een paar gedragingen op cue hebt en goed bekrachtigd hebt, en de paarden vinden deze dingen leuk om te doen, dan worden deze gedragingen ook wel secondaire bekrachtigers genoemd. Dit is iets wat ze hebben geleerd om leuk te vinden. Het wordt bekrachtigend omdat het een lange geschiedenis van primaire bekrachtigers (iets wat het paard van nature wilt/nodig heeft). Als het gedrag eenmaal een secundaire bekrachtiger is geworden, kan het worden gebruikt om andere gedragingen mee te belonen en bekrachtigen. Hiermee creëer je een gedragsketting.

Dit is allemaal fantastisch voor het trainen van nieuwe oefeningen, maar hoe zit het dan met gedrag waar je juist vanaf wilt? Technisch gezien zijn daar 8 manieren voor, maar de meeste beloningsgerichte trainers kiezen de volgende 4: Uitdoven, motivatie veranderen, afwezigheid shapen, of een alternatief gedrag aanleren. Mixen en matchen kan, afhankelijk van het gedrag, nodig zijn.

Clicker training gaat niet altijd over alleen maar clicken en belonen, of het creëeren of elimineren van gedragingen, maar ook een heilzame manier van werken met onze gedomesticeerde dieren dat veilig en leuk is voor alle partijen. Eén van de eerste stappen die je hierin kan maken is het verzorgen van een omgeving voor je paard waarin het is voorzien van alle basisbehoeften (denk hierbij bijvoorbeeld aan de 3 F’s: Friends, forage and freedom), maar ook een stuk verrijking om ze dagelijks te blijven prikkelen en ze vormen van spel aan te bieden. Niet alleen honden en katten houden van spelen, namelijk! Een paard dat wordt voorzien in al zijn behoeften is een veel blijer en vaak gezonder dier met veel minder stalondeugden en gedragsmatige problemen. Ze zijn ook rustiger in het hoofd waardoor ze veel meer open staan voor leren en meewerken en problemen oplossen. Doordat ze bij ons hun mening mogen geven en controle hebben over hun omgeving/situatie krijgen ze vaak veel zelfvertrouwen en trots. Iets wat mis gaat in management is heel moeilijk of zelfs niet op te lossen in training.

hierarchy-road-map

Er is nog veel meer om over te schrijven, maar ik hoop dat dit behulpzaam is voor mensen die geïnteresseerd zijn in beloningsgericht clicker trainen en al het één en ander verteld over hoe je hiermee leuk, effectief en veilig kan beginnen.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s